Skip to content

voelenderwijs

Gevoelscontact is de basis van iedere relatie. Con-tact betekent letterlijk samen voelen. Je kunt jezelf voelenderwijs bewust worden hoe je contact maakt, wat je onbewuste patronen zijn en waar voor jou gezonde grenzen liggen.
Ben je iemand die zich terugtrekt, ga je de strijd aan of blijf je verschrikt stilstaan. ‘Ik raakte geblokkeerd’ of ‘ik sloeg dicht’ wordt dan gezegd. Of ervaar je gemak en tevredenheid bij jezelf en elkaar en voel je je vrij om in contact duidelijk te zeggen wat je te zeggen hebt?

Thuisraken in gevoelsleven
Je kunt bij me terecht als je meer in contact wilt komen met je lichaamssignalen en thuis wilt raken in je gevoelsleven.
Jij bent degene die verstand heeft van jouw gevoel en ik van het mijne. Juist in de persoonlijke ontmoeting vindt aftasten en afstemmen plaats. Anders dan bijvoorbeeld bij yoga of meditatie. Dit ervaren veel mensen als een spannend avontuur. Aan mij om je daarbij zo respectvol en zorgvuldig mogelijk te gidsen. Om te beginnen word je uitgenodigd om eigen gevoelens lijfelijk te herkennen. Deze gevoelens erkennen en serieus te nemen betekent dat je eigenheid er helemaal mag zijn. Je gaat delen wat in je leeft; op jouw tijd en manier. Je laat patronen die niet meer nodig zijn letterlijk en figuurlijk achter je. Je voelt je steeds vrijer en blijer.

Bewustzijn
Je leert de taal van je innerlijke leefwereld te ervaren, te uiten en verwoorden. Je verteert levenservaringen, zoals je ook boterhammen verteert. De ‘vitaminen’ bewaar je en de rest laat je achter. Je gaat gevoelens en behoeften kenbaar maken in contact met anderen. Je integreert levenservaringen in je levensboek dat gezien mag worden. Als je dit bewustwordingsproces onder de knie wilt krijgen kun je het woord HEEL in gedachten houden:
H = herkennen
E = erkennen
E = expressie geven
L = laten gaan

Het lichaam liegt nooit
Het draait om bewuste waarneming en gewaarwording.
Wat is waar? Het lichaam liegt echt nooit. Ted Troost, de bekende haptonoom, zei het jaren geleden al en het klopt nog steeds voor 100%. Mijn ervaring is dat de meesten dit vermogen tot gevoelscontact geleidelijk aan zelf ontplooien en toepassen. Het blijkt voor mensen die vooral gericht zijn op analyse en ratio steunend als ik als gids en anker aanwezig ben en blijf bij deze ‘reis naar binnen’. Zo helder mogelijk aansluitend bij wat speelt in het moment nodig ik uit, geef suggesties, stel vragen of laat stiltes vallen.

Vrij in verbinding
Tijdens een consult kun je gevoelsmatig ontdekken wat jou echt goed doet. Dit gebeurt ook met ervarings-‘oefeningen’. Welke afstand of nabijheid voelt voor jou passend? Wil je wel of niet aangeraakt worden? Je hoeft niet voor mij te zorgen! Dat doe ik zelf. Deze zelfzorg heb ik gelukkig met vallen en opstaan geleerd. Hoe goed zorg jij in contact met anderen voor jezelf? Durf je en mag je van jezelf je behoeften volgen en daar naar handelen door gezonde grenzen te hanteren? Voel je je veilig genoeg van binnen om trouw te zijn aan jezelf. Om waar en met wie je ook bent je eigenheid alle ruimte te geven.

present zijn

Adesse animo ofwel levendig present zijn. Zo heet het laatste boek dat Frans Veldman, de grondlegger van haptonomie, schreef. Tijdens het roeien komt deze term bij me op. Het lijkt zo gemakkelijk. Gewoon op je bankje heen en weer schuiven en tegelijk met de anderen je riemen en het blad draaien. Maar jeetje, wat komt daar veel bij kijken. Instelling, ritme, contrast, timing, tact, focus, kracht, rust, volgorde, gevoel, standvastigheid, verstand en vooral afstemming, aanvoelen, gewaarzijn en last but not least; plezier hebben, samen met ‘mijn’ trouwe roeimaatjes. En dit alles vraagt om een ding en dat is gerichte aandacht. In de haptonomie noemen we het ook wel aanzijn of vitaal aanwezig zijn; in verbinding zijn met je zelf, met anderen en met je omgeving. En om dit voortdurend ‘aanzijn’ draait het allemaal. Dat is nogal wat……

De kracht van het nu 
Het almaar met volle aandacht aanwezig zijn in het moment.  Geen overconcentratie want dan krijg je krampachtige beweging, strakke hoge schouders, een frons op je gezicht en houterig roeien.  En bij onder-concentratie of afleiding – waarbij je lekker dromerig de woonboten bekijkt of je boodschappenlijstje in gedachten maakt – raak je verzwakt, laat je je teamleden in de steek en ben je als roeier steeds te laat. Zie je slappe (aandachts-)spieren en de verhalenverteller in je brein maar weer eens te focussen en in beweging te krijgen. En daar was het toch om begonnen? 
Het blijkt overigens gemakkelijker om overconcentratie in de maat te krijgen dan in beweging te komen na onder-concentratie. 

Basis & focus 
Als je eenmaal in grote lijnen de techniek van het roeien onder de knie hebt komt het aan op gewaarzijn, erbij blijven, concentratie, soepele spanning, presentie; in contact met jezelf. Ook kun je het goed vinden met je teamgenoten. Bovendien heb je gevoel voor materialen en omgeving. Stevig in je basis zitten (zoals wij dat in de haptonomie noemen) en van daaruit rechtop zitten zorgen op een ontspannen manier voor vertrouwen en focus waardoor je beter presteert. 

Na gedane arbeid is het goed rusten
Of zou ‘vóór de arbeid is het goed rusten’ een beter alternatief zijn? De energievoorraad is dan opgeladen en ook de reserveaccu is gevuld. Ik kan dan vertrouwen op mijn uithoudingsvermogen en lekker energiek aan de slag. Ik zorg ervoor dat ik niet in het rood kom te staan, door alvast energie te pikken van de volgende dag. Dat is vragen om moeilijkheden. En we doen het ‘in groten getale’, veelal onbewust en routinematig. Mensen die kampen met slaapgebrek en overspanning vergeten hun batterijen tijdig op te laden, met alle narigheid van dien. Na de dag met stralende, schitterende zonneschijn volgt de nacht met maanlicht, rust, stilte en duisternis. Een prachtig natuurlijk ritme. Te veel in de zon draagt het risico van opbranden met zich mee. Te veel in de maan brengt uiteindelijk weinig tot stand. Hoe ervaar je jouw balans tussen dagtijd en nachttijd?

Rust & dynamiek
Bij het roeien leren we na een krachtige haal meteen te beginnen met de recovery en met zorgvuldige voorbereiding van de volgende haal. Als je uitgerust bent dan bevordert dat in het algemeen een heldere geest, een goed gemoed en uithoudingsvermogen waar je op kunt bouwen. Steeds weer zorgdragen voor een dynamische balans tussen rust & dynamiek! Het blijkt een hele kunst en oh zo weldadig om gewoonweg ’n tijdje niets te doen. Te luieren, spelen, pauzeren, rommelen, lummelen, mijmeren, niksen, doezelen, onderuitzakken, slenteren, ….. Ons natuurlijke rust- en herstelsysteem gaat tijdens deze prachtige werkwoorden vanzelf voor ons aan de slag, maakt schoon schip en zorgt dan moeiteloos voor onze gezondheid. We zijn weer bewust van ons lijf, van top tot teen. Ervarings- en spijsvertering zorgen voor integratie en opruiming. Dat brengt innerlijke leegte en ruimte voor wat komen gaat.
Voor vitaal present zijn. Springlevend. Adesse animo.
Dat wens ik je van harte voor het nieuwe jaar 2020.

haptotherapie?

Wat is de kracht van haptotherapie? 
Haptotherapie maakt voelbaar wat je innerlijk beweegt door contact. Verstandelijk ken je jezelf vaak beter dan gevoelsmatig. Haptotherapie brengt je in contact met je lichaamsgewaarwording en gemoedsbeweging. Je raakt vertrouwd met je innerlijk en krijgt zicht op wat nodig is voor gezonde zelfzorg. Ingrijpende gebeurtenissen kunnen geïntegreerd worden in je leven. Je herstelt de balans tussen gevoel en ratio. Er komt ruimte voor ontmoeting.

Wat is het verschil tussen Haptonomie en Haptotherapie? 
Haptonomie is de theoretische ondergrond van Haptotherapie. Haptonomie als wetenschap van de affectiviteit is in de jaren ’50 ontwikkeld door de Nederlander Frans Veldman sr. Haptonomie gaat over gevoelsbeweging, gemoedsbeleving en contact in de ruimste zin van het woord. Haptotherapie is de praktische toepassing van Haptonomie. De directe communicatie door aanraking, het belangrijkste en unieke ‘instrument’ van de therapeut, helpt je te doen wat je goed doet. Andere toepassingen van haptonomie zijn bijv. Haptonomische zwangerschapsbegeleiding en Haptotherapie voor baby’s, kinderen en ouderen. Daarvoor verwijs ik graag naar gespecialiseerde collega’s.

Kan ik mijn emoties nog wel de baas? 
In de praktijk blijkt dat de mens van nature een gezonde grens heeft om te voelen en in welke mate en intensiteit dat gebeurt. Je bent vrij om kwetsbaarheid te delen in de maat die jou past. Jouw grens wordt natuurlijk ten volle gerespecteerd. Stap voor stap raak je meer vertrouwd met je lichaam en gevoel en maak je gebruik van ongekende affectieve vermogens.

Wordt er gepraat tijdens de behandeling? 
Zeker is er de mogelijkheid om te delen wat je wilt delen, vragen aan de orde stellen en worden ervaringen uitgewisseld. Veelal is er echter stilte tijdens de begeleiding.  Juist de stilte brengt mogelijkheden om jezelf te ontmoeten en op je eigen tijd te beleven en te ontdekken wat nodig is. Je leert ook om in je eigen omgeving de stilte op te zoeken en contact te maken met je gevoelsleven en behoeften.

Ben je zelf wel eens burn-out geweest? 
Ik heb veel last gehad van chronische vermoeidheid. Mijn overlevingspatroon hield me tegen om mij ziek te melden. Toen ik zelf ontslag nam in 1996 noemde ik dat voor de buitenwereld een sabbatperiode. En ik geloofde daar zelf ook in. Terugkijkend realiseer ik me dat ik maanden nodig had om te herstellen van te lang, te veel en te hard werken. De fysieke klachten die ik had zoals onder meer spit en migraine kan ik gelukkig afstrepen. Van mijn werkverslaving ben ik gelukkig genezen en daarbij heeft alle coaching, therapie en ‘zelfhulp’ mij fantastisch bij geholpen.

Hoe lang duurt de begeleiding? 
Een sessie duurt 50 minuten. De rest van de gereserveerde tijd gebruik ik voor het voorbereiding en rapportage. Na het intakegesprek volgen drie introductie-sessies, wekelijks of 2-wekelijks. Als we dit allebei zinvol achten worden praktische en inhoudelijke afspraken gemaakt voor het vervolg. In de praktijk blijkt haptotherapie geen snelle-fix-methode. Wel een benaderingswijze die fundamenteel bijdraagt aan je welzijn.

Heb ik een verwijzing van de huisarts nodig? 
Iedereen die verwacht baat te hebben bij persoonlijke begeleiding is zonder verwijzing welkom. Afstemming met de huisarts, bedrijfsarts van andere behandelaars kan wenselijk zijn. Dit gebeurt vanzelfsprekend in afstemming en na uitdrukkelijke instemming.

overspanning en burn-out

Chronische stress
In mijn praktijk ontmoet ik professionals die niet ziek thuis zijn maar verre van gezond aan het werk zijn. Die intens moe thuiskomen, pijnstillers slikken om hoofdpijn te onderdrukken, niet in slaap kunnen komen, blijven piekeren en niet fit aan een nieuwe dag beginnen. ‘Hopelijk kan ik in het weekend bijtanken.’ …….  Al deze signalen vragen serieuze aandacht, van jezelf en voor jezelf, ter voorkoming van volledige overspanning.

Herstel van gezonde ‘maat’
Het juiste doen op de goede manier en je daar goed bij voelen blijkt een hele kunst. Effectief, efficiënt en vooral affectief. De een schippert voortdurend met het oog op de klok, gehaast en ad hoc. Met het risico van overspanning en burn-out. De ander leeft voluit in het moment met overzicht en innerlijke rust. Soms raakt de wisselwerking tussen mens & werk verstoord. Zo’n verstoring vraagt herbezinning en draait om echt keuzes maken vanuit trouw aan jezelf met het ‘gevaar’ dat anderen je niet meer aardig vinden. Aandachtig luisteren naar de signalen die je lichaam, gevoel en intuitie geven, helpt om weer in contact te komen met je levensenergie. Jouw eigen herstelmogelijkheden zijn het vertrekpunt om ruimte te maken voor een gezonde balans tussen draagkracht en draaglast. Je leert om overspanning te voorkomen. Dat doe je zelf met behulp van je persoonlijke- en werkomgeving.

“Ik denk dat burn-out veelal te maken heeft met te weinig aandacht, en niet met te veel werkuren” psychiater Dirk de Wachter

Haptotherapie bij burn-out
Burn-out ontstaat door te veel spanning en te weinig rust. De klachten strekken zich uit tot je totale zijn. Er is sprake van lichamelijke uitputting, emotionele labiliteit, energetische vermoeidheid en gebrek aan zelfvertrouwen. De klachten kunnen zo ernstig worden dat je letterlijk geen stap meer kunt zetten en professionele hulp nodig hebt. Dat vraagt bewust stil staan om weer gezond vooruit te kunnen. Over preventie en herstel kun je lezen in het boek: ‘Haptotherapie bij burn-out’.  Ik heb in dit boek een kijkje in mijn ‘hapto-keuken’ geboden door het proces van de begeleiding van Eva te beschrijven. Naast inzichtelijke prakijk-beschrijvingen van gz-haptotherapeuten biedt dit boek interessante (wetenschappelijke) achtergrond-informatie over werkdruk, stress, burn-out, haptonomie en haptotherapie. Dit boek is te bestellen bij https://haptotherapeuten-vvh.nl/winkel/boeken

angst als wegwijzer

god of moeder natuur of de onbenoembare of………..

Plotseling gevaar
Bij reëel gevaar is het fantastisch dat ons lijf een snelle en forse waarschuwing geeft. Zonder dat de ratio zich ermee bemoeit vechten, vluchten we of geen van beiden en bevriezen we als het ware. Dan is dit veelal een gezonde neiging van ons oerinstinct, reflexmatig gestuurd door ons reptielen-brein. Daar hebben we met ons verstand niets over te zeggen en dit zorgt voor overleving bij het naderen van bijvoorbeeld een diepe afgrond, een gevaarlijk dier, een pikdonkere stille steeg en bij zoveel meer akeligs wat je mee kunt maken. Overigens in vroegere tijden veel en veel meer dan heden ten dage.

Angst is een gevoel, net als verdriet, blijdschap of boosheid, dat ons van binnenuit informatie geeft hoe we voor onze behoeften kunnen zorgen. Angst helpt narigheid voorkomen door ons tijdig en adequaat in veiligheid te brengen.

Geen gevaar, wel angst
Bij irreëel gevaar is er sprake van hulpeloos lijden dat je geen goed doet. Dan is onze gezonde innerlijke wegwijzer over-actief, met een te scherp afgesteld alarmsysteem. Continu de omgeving aftastend om onder veronderstelde dreiging weg te komen. Onze hersenen maken geen verschil tussen feitelijk of schijnbaar gevaar. Je bent mogelijk bang voor iets dat feitelijk al lang achter je ligt. De pijnlijke weggestopte waarheid dat je als kind niet kreeg wat je wel nodig had. Herhaling van iets wat akelig voelde in het verleden, daar pas je voor. En begrijpelijk. Dit leidt tot overmatige bezorgdheid voor wat komen gaat. Alsmaar piekeren en angstvallig geloven dat je zorgelijke gedachten nog waar zijn ook. Alsof we door bang te zijn dreiging kunnen voorkomen. Het lijkt te moeilijk om de feitelijke waarheid op dit moment te voelen en te (her)kennen. Gewoonweg omdat je niet geleerd hebt om te luisteren naar de helpende boodschappen van je lijf.

Stokstijf van schrik
Bij een abrupte schrikreflex verstijft het lichaam, het innerlijk vernauwd, spieren trekken samen en en de adem stokt. Er is geen actieve reactie meer op gevaar. De feitelijke of ilussioire dreiging is te groot. Je valt letterlijk en figuurlijk stil. In het dierenrijk kiest het dier om te overleven voor de immobiele camouflagestand. Gezegdes die hierbij voor zich spreken zijn:

‘Ik stond stokstijf van de schrik’.
‘Van paniek wist ik me geen raad’.
‘Ik stond aan de grond genageld’.

Helemaal perplex in de situatie. Dan ervaar je eerst de vriesreactie om van daaruit vliegensvlug in te schatten wat het veiligst lijkt, hoe je jezelf zo snel mogelijk uit de dreigende situatie kunt redden; wordt het vluchten of vechten?

Chronische over-spanning
In de huidige westerse samenleving is een schrikreactie die tot bevriezing lijdt helaas bij velen chronisch geworden. Alsof steeds een radar actief is die signalen uit de omgeving oppikt om te signaleren of het veilig is in de buurt. Je houdt vol onbewuste spanning je voelsprieten in de lucht, klaar om jezelf in veiligheid te brengen. Psychische spanning is vaak af te lezen aan lichaamstaal die voortkomt uit spierspanning. Je kunt voor van alles bang zijn. Bijvoorbeeld

  • Angst om overlevingspatronen los te laten en oud zeer toe te laten.
  • Plankenkoorts, angst voor profilering, succesangst, faalangst.
  • Angst voor controleverlies, ziekte en pijn.
  • Sociale angst, bang voor kritiek, afwijzing en eenzaamheid.

De hulpeloosheid die met een van deze angsten gepaard gaat kan zelfs leiden tot een paniekaanval. Transpiratie, duizeligheid, wazig zien, koude rillingen, verstoorde ademhaling, hartkloppingen, trillen of beven, misselijkheid en andere akelige klachten zijn hiervan het gevolg. Het voelt als werkelijk zeer bedreigend. Het lichaam waarschuwt je aan alle kanten om je te beschermen voor onheil.

Angst in de ogen kijken
Als je de angst die opkomt recht in de ogen kijkt zul je zien dat deze vanzelf afneemt. Juist het uit de weg gaan van angst zorgt voor problemen. Bij paniek vlucht je letterlijk naar de zolder van je lijf. Je piekert je suf. Je blijft hangen in verhalen en er komen steeds meer verhalen en drama’s bij. Terwijl het juist op de begane grond, in je ‘innerlijke woonkamer’, een stuk veiliger is. Inbrekers gaan echt wel een deur verder als ze merken dat er iemand thuis is in de woonkamer. Als daar nog oud zeer opgeruimd moet worden lijkt de tijd daarvoor aangebroken. Het serieus nemen van je feitelijke geschiedenis is vaak al genoeg. Nu als volwassene kun je het gemis dat toen te zwaar voelde wel dragen, wel in perspectief plaatsen en je kunt nu wel voor jezelf zorgen. Juist door de moed te hebben angst openlijk te ervaren verdwijnt deze en komt innerlijke rust in de plaats.
Bij dierbaren, bij moeder natuur, boeddha, maria van altijddurende bijstand, god of welke steun en toeverlaat je ook kiest, kun je onbevangen jezelf zijn met al je angst en twijfel. Je voelt je gesteund en veilig genoeg om je innerlijk ‘op te ruimen’, wordt opener en rustiger en daarmee liefdevoller voor jezelf en anderen. Liefst in die volgorde.

Gevoelig verstand en verstandig gevoel
Je gevoeligheid voor signalen vanuit je lichaam neemt toe als je hier meer naar gaat luisteren. Je raakt vertrouwd met je binnenwereld, dit verstevigt je zelfvertrouwen en je ervaart basiszekerheid. Je leert moedig de jouw passende maat vinden tussen al te voorzichtig handelen en onbezonnen gedrag. Intuïtief voel je aan wat voor jou wel of niet pluis is. Tenminste als je tijdig stil staat bij jezelf en je zintuiglijke binnenwereld bewust aandacht geeft. Angst heeft een helpende duidelijke boodschap. Hoe meer je deze boodschap serieus neemt en vervolgens verstandige keuzes maakt, hoe meer angst een wegwijzer voor je zal zijn en hoe beter je jezelf beschermt.