relatie als ontdekkingsreis


‘It takes two to tango’
Bij tango komt de beweging vanuit de voeten en draait om hartsverbinding; ingetogen en vol expressie. Een dialoog afgestemd op jezelf en elkaar. Als je je hart volgt, volgt je lijf als vanzelf. Je kunt leidend dansen door duidelijk present te zijn, contact te maken, richting te geven en ruimte te bieden voor de inbreng van je danspartner. Je kunt ook volgend dansen door je vol overgave en verbinding helemaal toe te vertrouwen aan je danspartner. Ook hier geldt, te veel van het goede (leiden of volgen) bevalt meestal niet. Aftastend naar elkaar komt er als vanzelf een vloeiend en wederkerig volgend & leidend dansen met elkaar. Hoe heerlijk voelt dat?

Waar ligt jouw neiging? Wat heeft jouw voorkeur? Zorg je voor mezelf of voor de ander? Te veel, te weinig of precies goed? |Of gaat het vanzelf? Allemaal vragen die ook spelen bij de liefdesdans in relaties.

Affectief contact is de basis van een liefdesrelatie
Een liefdesrelatie is gebaseerd op affectief contact. Relatieproblemen zijn vaak het gevolg van verstoorde affectieve communicatie. Langdurige stagnatie van de affectieve stroom leidt vroeg of laat tot relatieproblemen. Deze verstoring ontstaat vaak geleidelijk en ongemerkt. Zonder bewustwording en onderzoek wordt de verwijdering helaas steeds groter. Bekende haptonomie-onderwerpen spelen daarbij een rol; afstand en nabijheid, verbinding en isolement, harmonie en conflict, controle en overgave, geven en nemen, etc.
Je kunt door zelfreflectie meer bewust worden van je eigen patronen.
In de liefdesrelatie wordt vooral het spanningsveld gevoeld tussen autonomie en verbondenheid.
De voorbije persoonlijke geschiedenis, vooral van ieders gevoelsleven, wordt als een soort ‘stille kennis’ meegedragen. Nog niet helemaal geheelde kwetsuren uit de kindertijd beïnvloeden onbewust het heden totdat deze een stevig litteken hebben. Via relaties krijg je inzicht in deze hechtingspatronen uit het verleden, die juist via de spiegel van je partner aan het licht komen.
De liefdesrelatie zie ik dan ook als de ultieme plek om aan en van elkaar te leren, te schaven, te slijpen en zo met je natuurlijke eigenheid tot groei en bloei te komen.

Relatiepatronen in beweging brengen
De ander willen veranderen is een neiging die we allemaal wel kennen, ik tenminste wel. Dit werkt echter echt niet! Er is geen sprake van moeten, we hebben geen verplichtingen ten opzichte van elkaar. Je raakt door te duwen of door terugtrekking uiteindelijk jezelf en de ander kwijt. Stop met verbeterplannen over en weer. ‘De hand in eigen boezem steken’, geeft uiteindelijk liefdevolle ruimte aan allebei. Je eigen waarheid kunnen, durven en mogen uitleven -in contact met de ander- getuigt van ware liefde.

De eerste stap is dan ook inzicht krijgen in je eigen routinematige overlevingspatronen. Dit is het begin van bevrijding van destructieve patronen, die voortdurend de relatie beïnvloeden.
De tweede stap is besef, ofwel lijfelijk en emotioneel doorvoelen wat er te voelen valt. Wat vertelt je lijf, welke signalen pik je op bij jullie onderlinge non-verbale communicatie?
Tot slot ga je steeds vaker waarneembaar ander gewenst gedrag opmerken, bij jezelf en bij de ander. Er komt meer gelijkwaardigheid, samenzijn vanuit eigenheid.

Verbeter je relatie, begin bij jezelf
‘To love oneself is the beginning of a longlife romance’ Oscar Wild
Zelfliefde is de beste basis voor gezonde relaties en vraagt het volgende:

  • Goed voor jezelf zorgen; voor je eigen gemoedsrust, gezondheid en ontwikkeling.
  • Jezelf respectvol bejegenen en je intuïtief gevoel serieus nemen.
  • Je neemt afscheid van please-gedrag en veroordelende (zelf-)afwijzing.
  • Je blijft trouw aan je eigen behoeften en stelt daartoe tijdig en glashelder grenzen.

Als zelfliefde vanzelfsprekend is komt er ruimte voor gelijkwaardig contact. Voor gerichtheid op elkaar en betrokkenheid naar elkaar, voor open communicatie en liefdevol intiem samenzijn. Ik noem dat vrijheid in verbinding. Twee bewegingen die om een dynamisch evenwicht vragen. Te veel vrijheid leidt tot verwijdering. Te veel verbinding kan claimend en benauwend worden. Angst voor verstikking en binding en/of angst voor afwijzing en verlating blijken centrale thema’s. Dit vraagt van beide partners dat ze zich openstellen voor contact. En ook dat ze de betrokkenheid tonen om er voluit voor de ander te zijn.

Je wordt (tijdens de haptotherapie) aangesproken om bewust stil te staan bij je gevoelens en behoeften en deze als dat jou past openlijk te delen. Het perspectief is dat er ruimte komt voor begrip voor elkaar. Voor groei van de wederzijdse vertrouwensbasis. Voor een levendige liefdesband met jezelf en elkaar. Voor lust om elkaar lief te hebben.

Op eigen ervaring gebaseerd
Bovenstaande heb ik met veel vallen en opstaan geleerd. Drie mannen hielden me een stevige spiegel voor, op stap naar een goede relatie, waarvoor ik hen met terugwerkende kracht dankbaar ben. Vanaf mijn 16de had ik een relatie van 20 jaar, daarna een relatie van bijna 10 jaar en sinds mijn 47ste ben ik 19 jaar samen met mijn huidige geliefde. Ik leerde dat mijn relatie er niet is om me gelukkig te maken. Dat zorgt juist voor teleurstelling. Relaties zijn vooral helpend op weg naar bewustzijn en bevrijding van destructieve patronen. Je gaat van een ik naar een wij-context zonder jezelf op te offeren. Relatie-ervaring genoeg om de lessen die ik leerde en waar ik nu de vruchten van pluk door te geven aan anderen. Dit betekent niet dat ik nu geen relatie-perikelen meer ken. Wel dat ik deze veel sneller onderken en in plaats van hem achter het behang te plakken bij mezelf te rade ga. Bewust van feiten en beleving, bewust van gevoelens, bewust van behoeften en uitnodigend naar mezelf en de ander om voor mijn behoeften te zorgen.
Dit laatste is de koninklijke versie. In de praktijk gaat dit bewustwordingsproces meer via omwegen. Steeds trouw aan mijn missie: ‘vrijheid in verbinding’.

buiten- en binnenshuis

 
Jon Foreman: sculpt the world

Binnenshuis
In de loop der jaren ben ik vooral geïnteresseerd geraakt in wat zich non-verbaal bij mezelf en bij clienten in mijn praktijk ‘binnenshuis’ in ieders gevoelsleven afspeelt. Of dit nu meditatie heet, mindfulness, haptonomie, yin-yoga, bio-energetica of een andere benaderingswijze is, is me om het even. De centrale natuurlijke noemer is aandacht, openheid en acceptatie. Het vraagt oefening om zonder doel in alle rust waar te nemen welke lichaamssensaties en emoties zich aandienen. De kunst is om letterlijk te nemen wat op dit moment lijfelijk waar is en je te laten leiden door je innerlijke wijsheid. Immers, ons lichaam spreekt boekdelen en liegt nooit!

Je lichaam als verhaal
Je lijf van top tot teen kun je vergelijken met een huis, liefst met een stevig fundament. Met daarin onder meer organen, spieren, zintuigen, zenuwen, hersenen en niet te vergeten het gemoed. Je huid omsluit het geheel en is samen met de zintuigen de deur naar buiten. ‘Binnenhuis’ liggen, aan de oppervlakte of in de diepte, herinneringen opgeslagen. Het lichaam kun je beschouwen als ‘drager’ van gevoelens met vaak een feilloos en onbewust geheugen. Soms kan een geur, een muziekstuk, een foto of gebaar je plotseling ontroeren. Ook kan het zijn dat je ineens geconfronteerd wordt met oud zeer.
Je krijgt lichaamssignalen die bij je aan de bel trekken om je te helpen. Bijvoorbeeld verkrampte schouders, een dichtgeknepen keel, maagpijn of een nerveus gevoel vragen om aandacht waar je niet langer omheen kunt. Je vindt het mogelijk (nog) lastig om te weten wat je voelt en hoe hiermee om te gaan. Het gevoel is nog te vaak ondergeschikt aan het verstand. Herken je dat?

Buitenshuis
Buitenshuis is de omgeving, de natuur, de samenleving, de stad, het dorp, de buurt, je huis, school en werk. Ook je familie, je dierbaren en alle verdere relaties en contacten. Vanaf dag een ben je wereldburger en neem je je eigen, min of meer afgebakende, plaats in in het grote geheel. Je identiteit ontwikkelt zich stap voor stap in relatie tot je omgeving. Door een ervaring buitenshuis kan ineens binnenshuis iets getriggerd worden, waardoor dierbare herinneringen of juist pijnlijke kwetsuren van vroeger worden aangeraakt. Oud zeer gaan de meeste mensen begrijpelijkerwijs liever uit de weg. We ontwikkelen allerlei afweer-patronen om innerlijke narigheid uit de weg te gaan. Glimlach gerust, niets menselijks is ons vreemd.

Veilig binnen blijven?
Soms voelt het veiliger om binnenshuis te blijven, contact te vermijden en de ‘ophaalbrug’ omhoog te halen zodat je ongestoord in je ‘burcht’ kunt blijven.
Je diepste gemis en grootste verlangen worden verdrietig genoeg niet gehoord. Niet door jezelf en ook niet door anderen. Je raakt verkrampt, soms verhard door innerlijke kou. Zo behoud je de illusie van controle, maar mis je liefdevol contact. En het verlangen naar vriendschap, samenzijn, begrip en erkenning is volgens mij een universeel verlangen. De ander klopt aan je deur? ‘Laat je eens zien?’
‘Ik wil je graag ontmoeten!’ De ander accepteert je al. Nu jijzelf nog. Wat helpt je om wel over de brug te komen en de deur van binnenuit te openen?

‘Ik wil je pijn, je chagrijn, wie jij ook bent of nog zult zijn, ik wil het allemaal, niet voor een deel maar helemaal’ Paul de Leeuw.

Innerlijke speelruimte
Je kunt leren om gedachten, spanningen en emoties voorbij te laten komen en weer te laten gaan. Je kunt bewust sensaties aan de oppervlakte opmerken en meer in de diepte waarnemen. Als een stromende rivier die elke seconde verandert. Juist door de tijd te nemen en stil te staan bij wat er zoal stroomt in je lijf komt er ruimte en verzachting. Je kunt spelen met je naar binnenshuis openstellen in jouw maat en tempo. En zo kun je ook openstellen en afsluiten naar je omgeving en naasten buitenshuis. Soms voor de grens, soms er over. Je voelt steeds beter wat voor jou wel of niet goed voelt. Spelenderwijs raak je vertrouwd met je binnenste en vergroot je je zelfvertrouwen.

Ontmoeten
Als binnen en buiten elkaar ontmoeten in duidelijk en uitnodigend contact ontvouwt het gevoelsleven zich vanzelf. De huid en de zintuigen vormen het contact met de buitenwereld. Onze ogen, oren, reuk, smaak en tastzin leggen een directe relatie tussen binnen en buiten. Je kunt je terugtrekken bij te veel nabijheid of juist openstellen naar de mensen en de ruimte om je heen.
Een afstandelijke ruwe bejegening voelt wezenlijk anders dan een liefkozende tedere aanraking. Je voelt van nature wat pluis voelt en wat niet. Als het wel goed voelt ontstaat een gevoel van wederkerigheid – van aanraken en laten aanraken en raken – precies in de maat die past. In contact met je ware natuur. Alsmaar verhalen hoeft niet meer, nu draait het om direct ervaren.
De adem verdiept zich. Je lijf voelt zacht en ruim.
Dit geeft een weldadig thuisgevoel.

elke dag een schone lei

Elke dag maak ik de prullenmand in de hoek van mijn praktijk leeg. Maar ook mijn digitale prullenmand. En last but not least leeg ik het liefst mijn interne prullenmand elke dag. Zijn er nog losse eindjes? Wacht nog iemand op antwoord? Heb ik me vandaag ergens aan geïrriteerd of voel ik verdriet dat nog ruimte vraagt? Meestal doe ik dat in de ochtend. Op mijn meditatiekussen op een schapenvacht die al jaren meegaat. Warme sokken aan, kussentje, thee en tissues in de buurt en zitten maar. Soms met wat rek- en strekoefeningen tussendoor. Mijn lijf geeft vanzelf aan waar ruimte nodig is. Of dat ik innerlijke stofnesten heb of overbodige prullaria meezeul. Mijn lijf geeft in de stilte duidelijk aan wanneer mijn innerlijke prullenmand toch nog niet helemaal leeg is. Hoppetee…. ,denkbeeldig gaat de tuinslang erdoor om restjes oud zeer weg te spoelen. Er hangt geen briefje aan om me te vertellen hoeveel laatste restjes zich nog aandienen.

Van oud zeer onder ogen zien en het nare gevoel dat erbij hoort ervaren ben ik niet meer bang. Die pijn, dat ongemak, kan ik dragen. Zo’n rotgevoel komt op als een golf in de zee en die vanzelf weer verdwijnt in kalmte. En nog steeds is het hetzelfde water. Kwetsuren van toen zijn voorbij, die liggen ver achter me. Die lading hoef ik niet langer te mee te zeulen. En soms is er toch weer iets dat aandacht vraagt. Iets waar ik langer een onrustig gemoed van heb dan dat bij het feitelijke voorval past. Dat vraagt verdere opruiming. Stille aandacht naar binnen om oud zeer te verteren en te integreren in mijn levensverhaal.
De lessen van de ervaring sla ik op en de rest gaat richting prullenmand.
Zo doende heb ik weer volop verse energie voor de nieuwe dag. 

Vanuit de plek waar ik meestal zit heb ik uitzicht op een stromende rivier. Stilstaand water wordt van alles, behalve fris. Stromend water verfrist zichzelf. Het voelt heerlijk om me daarmee te verbinden. Zo’n prachtige metafoor.
Elke dag weer anders, net als jouw en mijn binnenste. Hoe minder blokkades in de weg liggen hoe vloeiender de stroom. Een frisse start. Een nieuw begin.