Skip to content

Posts from the ‘minder moeten en meer ontmoeten’ Category

overspanning en burn-out

Chronische stress
In mijn praktijk ontmoet ik professionals die niet ziek thuis zijn maar verre van gezond aan het werk zijn. Die intens moe thuiskomen, pijnstillers slikken om hoofdpijn te onderdrukken, niet in slaap kunnen komen, blijven piekeren en niet fit aan een nieuwe dag beginnen. ‘Hopelijk kan ik in het weekend bijtanken.’ …….  Al deze signalen vragen serieuze aandacht, van jezelf en voor jezelf, ter voorkoming van volledige overspanning.

Herstel van gezonde ‘maat’
Het juiste doen op de goede manier en je daar goed bij voelen blijkt een hele kunst. Effectief, efficiënt en vooral affectief. De een schippert voortdurend met het oog op de klok, gehaast en ad hoc. Met het risico van overspanning en burn-out. De ander leeft voluit in het moment met overzicht en innerlijke rust. Soms raakt de wisselwerking tussen mens & werk verstoord. Zo’n verstoring vraagt herbezinning en draait om echt keuzes maken vanuit trouw aan jezelf met het ‘gevaar’ dat anderen je niet meer aardig vinden. Aandachtig luisteren naar de signalen die je lichaam, gevoel en intuitie geven, helpt om weer in contact te komen met je levensenergie. Jouw eigen herstelmogelijkheden zijn het vertrekpunt om ruimte te maken voor een gezonde balans tussen draagkracht en draaglast. Je leert om overspanning te voorkomen. Dat doe je zelf met behulp van je persoonlijke- en werkomgeving.

“Ik denk dat burn-out veelal te maken heeft met te weinig aandacht, en niet met te veel werkuren” psychiater Dirk de Wachter

Haptotherapie bij burn-out
Burn-out ontstaat door te veel spanning en te weinig rust. De klachten strekken zich uit tot je totale zijn. Er is sprake van lichamelijke uitputting, emotionele labiliteit, energetische vermoeidheid en gebrek aan zelfvertrouwen. De klachten kunnen zo ernstig worden dat je letterlijk geen stap meer kunt zetten en professionele hulp nodig hebt. Dat vraagt bewust stil staan om weer gezond vooruit te kunnen. Over preventie en herstel kun je lezen in het boek: ‘Haptotherapie bij burn-out’.  Ik heb in dit boek een kijkje in mijn ‘hapto-keuken’ geboden door het proces van de begeleiding van Eva te beschrijven. Naast inzichtelijke prakijk-beschrijvingen van gz-haptotherapeuten biedt dit boek interessante (wetenschappelijke) achtergrond-informatie over werkdruk, stress, burn-out, haptonomie en haptotherapie. Dit boek is te bestellen bij https://haptotherapeuten-vvh.nl/winkel/boeken

angst als wegwijzer

Plotseling gevaar
Bij reëel gevaar is het fantastisch dat ons lijf een snelle en forse waarschuwing geeft. Zonder dat de ratio zich ermee bemoeit gaan we vechten, vluchten of geen van beiden en bevriezen we als het ware. Dan is dit veelal een gezonde neiging van ons oerinstinct, reflexmatig gestuurd door ons reptielenbrein. Daar hebben we met ons verstand niets over te zeggen en het zorgt voor overleving bij het naderen van bijvoorbeeld een diepe afgrond, een gevaarlijk dier, een pikdonkere stille steeg en bij zoveel meer akeligs wat je mee kunt maken. Overigens in vroegere tijden veel en veel meer dan heden ten dage.

Angst is een gevoel, net als verdriet, blijdschap of boosheid, dat ons van binnenuit informatie geeft hoe we voor onze behoeften kunnen zorgen. Angst helpt narigheid voorkomen door ons tijdig en adequaat in veiligheid te brengen.

Geen gevaar, wel angst
Bij irreëel gevaar is er sprake van hulpeloos lijden dat je geen goed doet. Dan is onze gezonde innerlijke wegwijzer over-actief, met een te scherp afgesteld alarmsysteem. Continu de omgeving aftastend om onder veronderstelde dreiging weg te komen. Onze hersenen maken geen verschil tussen feitelijk of schijnbaar gevaar. Je bent mogelijk bang voor iets dat feitelijk al lang achter je ligt. De pijnlijke weggestopte waarheid dat je als kind niet kreeg wat je wel nodig had. Herhaling van iets wat akelig voelde in het verleden, daar pas je voor. En begrijpelijk. Dit leidt tot overmatige bezorgdheid voor wat komen gaat. Alsmaar piekeren en angstvallig geloven dat je zorgelijke gedachten nog waar zijn ook. Alsof we door bang te zijn dreiging kunnen voorkomen. Het lijkt te moeilijk om de feitelijke waarheid op dit moment te voelen, te herkennen en te erkennen. Gewoonweg omdat je niet geleerd hebt om te luisteren naar de boodschappen van je lijf.

Stokstijf van schrik
Bij een abrupte schrikreflex verstijft het lichaam, het innerlijk vernauwd, spieren trekken samen en verkrampen en de adem stokt. Er is geen actieve reactie meer op gevaar. De feitelijke of ilussioire dreiging is te groot. Je valt letterlijk en figuurlijk stil. In het dierenrijk kiest het dier om te overleven voor de immobiele camouflagestand. Gezegdes die hierbij voor zich spreken zijn:

‘Ik stond stokstijf van de schrik’.
‘Van paniek wist ik me geen raad’.
‘Ik stond aan de grond genageld’.


Helemaal perplex in de situatie. Dan ervaar je eerst de vriesreactie om van daaruit vliegensvlug in te schatten wat het veiligst lijkt, hoe je jezelf zo snel mogelijk uit de dreigende situatie kunt redden; wordt het vluchten of vechten?

Chronische over-spanning
In de huidige westerse samenleving is een schrikreactie die tot bevriezing lijdt helaas bij velen chronisch geworden. Alsof steeds een radar actief is die signalen uit de omgeving oppikt om te signaleren of het veilig is in de buurt. Je houdt vol onbewuste spanning je voelsprieten in de lucht, klaar om jezelf in veiligheid te brengen. Psychische spanning is vaak af te lezen aan lichaamstaal die voortkomt uit spierspanning. Je kunt voor vanalles bang zijn. Bijvoorbeeld

  • Angst om overlevingspatronen los te laten en oud zeer toe te laten.
  • Plankenkoorts, angst voor profilering, succesangst, faalangst.
  • Angst voor controleverlies, ziekte en pijn.
  • Sociale angst, bang voor kritiek, afwijzing en eenzaamheid.

De hulpeloosheid die met een van deze angsten gepaard gaat kan zelfs leiden tot een paniekaanval. Transpiratie, duizeligheid, wazig zien, koude rillingen, verstoorde ademhaling, hartkloppingen, trillen of beven, misselijkheid en andere akelige klachten zijn hiervan het gevolg. Het voelt als werkelijk zeer bedreigend. Het lichaam waarschuwt je aan alle kanten om je te beschermen voor onheil.

Angst in de ogen kijken
Als je de angst die opkomt recht in de ogen kijkt zul je zien dat deze vanzelf afneemt. Juist het uit de weg gaan van angst zorgt voor problemen. Bij paniek vlucht je letterlijk naar de zolder van je lijf. Je piekert je suf. Je blijft hangen in verhalen en er komen steeds meer verhalen en drama’s bij. Terwijl het juist op de begane grond, in je ‘innerlijke woonkamer’, een stuk veiliger is. Inbrekers gaan echt wel een deur verder als ze merken dat er iemand thuis is in de woonkamer. En als daar nog oud zeer opgeruimd moet worden lijkt de tijd daarvoor aangebroken. Het serieus nemen van je feitelijke geschiedenis is vaak al genoeg. Nu als volwassene kun je het gemis dat toen te zwaar voelde wel dragen, wel in perspectief plaatsen en je kunt nu wel voor jezelf zorgen. Juist door de moed te hebben angst openlijk te ervaren verdwijnt deze en komt innerlijke rust in de plaats. Bij dierbaren, bij moeder natuur, boeddha, maria van altijddurende bijstand, god of welke steun en toeverlaat je ook kiest, kun je onbevangen jezelf zijn met al je angst en twijfel. Je voelt je gesteund en veilig genoeg om je innerlijk ‘op te ruimen’, wordt opener en rustiger en daarmee liefdevoller voor jezelf en anderen. Liefst in die volgorde.

Gevoelig verstand en verstandig gevoel
Je gevoeligheid voor signalen vanuit je lichaam neemt toe als je hier meer naar gaat luisteren. Je raakt vertrouwd met je binnenwereld, dit verstevigt je zelfvertrouwen en je ervaart basiszekerheid. Je leert moedig de jouw passende maat vinden tussen al te voorzichtig handelen en onbezonnen gedrag. Intuïtief voel je aan wat voor jou wel of niet pluis is. Tenminste als je tijdig stil staat bij jezelf en je zintuiglijke binnenwereld bewust aandacht geeft. Angst heeft een helpende duidelijke boodschap. Hoe meer je deze boodschap serieus neemt en vervolgens verstandige keuzes maakt, hoe meer angst een wegwijzer voor je zal zijn en hoe beter je jezelf beschermt.

‘je moet je schamen’

Publieke ruimte
In de etalage (en op facebook en instagram) ligt alles wat iedereen mag zien en weten. Je komt rustig, stoer en sterk over. Je toont je mooiste, liefste, geliefdste en meest speciale kant. Bij jou lukt het allemaal, kreukels en krasjes zijn je vreemd. De relatie met je familie is fantastisch. Je hebt het allemaal super onder controle, althans die schijn weet je op te houden.  Je hebt een rijke vriendenkring. Als de neiging om alleen maar perfect over te komen zo sterk is worstel je mogelijk met je kwetsbaarheid. Deze worsteling ken ik maar al te goed en heb me daar met vallen en opstaan een heel eind van bevrijd.

Achter gesloten deuren
In het verborgen magazijn bewaar je geheimen, oud zeer, vermoeidheid, lusteloosheid en alles wat volgens jou niet wordt gewaardeerd of toegestaan door de mensen die jouw etalage zien. Alles wat het daglicht kennelijk niet kan verdragen wordt verstopt. Een pijnlijk zinnetje vanuit opvoeding luidt; ‘je moet je diep schamen’. AU. Zo ontstaan overlevingspatronen. Bijvoorbeeld als hard werken en naastenliefde kwaliteiten waren die hogelijk werden gewaardeerd, dan lijkt het niet toegestaan om openlijk egoïstisch of flierefluitend gedrag te laten zien. Je schaamt je daarvoor en gaat blozen, krijgt klamme handen, ruikt naar angstzweet en trekt je terug. Pijn die niet gevoeld mag worden gaat ‘ondergronds’. Je lijf blijft signalen geven om je te verlossen van de angst voor openlijke kwetsbaarheid. Waar geneer je je voor? Waarbij denk je ‘ik ga nog liever dood dan dat ze daarachter komen?’ Je kunt bij het idee alleen al wel door de grond zakken van ellende.

Sociale afwijzing
Schaamte heeft de positieve functie van sociaal smeermiddel, daarbij houden we elkaar in positieve zin binnen afgesproken of veronderstelde normen. Wat beoordelen we als goed en wat als slecht? En wie heeft de meetlat? Eerder schreef ik over schuldgevoel. Daarbij ben je bang iets verkeerd te hebben gedaan. Bij schaamte ben je bang dat je zelf verkeerd bent en dat voelt nog veel beroerder. Je hebt jezelf ingeprent dat je niet deugt. Mogelijk heb je de ervaring dat je uitgelachen werd of gekleineerd werd en dat wil je niet opnieuw meemaken. Je voelt je waardeloos, verlegen, etc.… Tot in je binnenste-binnenste pijnlijk aangetast en bang om er niet meer bij te horen. En uiteindelijk keur je jezelf af, zelfafwijzing lijkt comfortabeler dan dat anderen je afwijzen. Door de angst voor oordelen van anderen cijfer je jezelf te vaak weg, raak je geremd of perfectionistisch. Als we aandacht en betrokkenheid van dierbaren missen viert schaamte hoogtij. ‘ik ben het niet waard om van te houden en straks blijf ik alleen over’, blijkt dan een pijnlijke overtuiging die ook nog wordt geloofd. Is dit echt waar?

Kwetsbaarheid veilig delen
Door meer van jezelf met alle plussen en minnen bloot te geven kunnen pantsers en maskers achterwege blijven. Je laat openlijk licht schijnen op onzekerheden en kwetsuren. Voor een kind zijn pesten, afkeuring, uitlachen of achterklap zijn pijnlijke gedragingen die te akelig zijn om echt binnen te laten komen. Je creëert dan op jonge leeftijd overlevingsgedrag en dat is maar goed ook. De pijnlijke waarheid van toen heb je zodanig verdrongen en verdoofd dat je jezelf daar nu niet eens van bewust bent. Je schermt jezelf af met lijfelijke verkramping als gevolg. Je wapent je tegen mogelijke afkeuring uit angst voor herhaling van oud zeer. Schaamte is de diepe angst dat we niet goed genoeg zijn, dat we daarom geen liefde waard zijn en dat we er niet bij horen. Nu als volwassene kun je eventuele afkeuring of gemis aan affectieve bevestiging wel dragen. Hoe meer ik mijn eigenheid ten volle accepteer hoe meer ik respectvol ieders eigenheid accepteer.

Vrij in verbinding
Geef anderen niet langer de macht en ook niet de plicht om jou goed of af te keuren. Het zinnetje ‘wat zullen ze wel niet van me denken?’ laat je achterwege. Je bent bereid om je kwetsbaar op te stellen. Welk gereedschap helpt je om de moed te hebben jezelf te laten zien met al je zon- en schaduwzijden? Hoe minder ik verborgen hoef te houden en hoe meer ik prijsgeef over mijn kwetsbaarheid, hoe minder verkramping dit met zich meebrengt en hoe minder energie het mij kost. Er komt steeds meer betrokkenheid, openheid, souplesse en innerlijke speelruimte. Naarmate eigenwaarde groeit vermindert gevoeligheid voor schaamte. Je luistert naar je eigen gevoelens en behoeften, neemt deze serieus en draagt er zorg voor. De zelfafwijzing wordt geleidelijk aan voltooid verleden tijd. Wie je ten diepste bent, je natuurlijke zelf, mag er in volle glorie zijn. Het masker waar je je achter schuil hield kan naar het magazijn. Er komt ruimte voor wederkerigheid, vertrouwen en open contact.

verdriet is nooit een eindstation

Dit is de titel van een boek van Jaane Krook in gesprek met psychiater en danstherapeut Charlotte Querido. Deze titel gebruik ik vaak in mijn praktijk. Vooral als mensen bang zijn dat als ze eenmaal hun verdriet toelaten het dan bij wijze van spreke nooit meer ophoudt.

Verdriet gaat over door verdrietig te zijn.
Als er verdriet is, is er verdriet. Groot verdriet, klein verdriet, het telt allemaal mee. Waaromvragen blokkeren de natuurlijke stroom. Je hoeft echt niet meteen te weten waarom je huilt. Je voelt verdriet en dat is wat het is. Tranen helpen smelten en verzachten. Huilen is zeker niet hetzelfde als zwakte of zelfmedelijden. Het mooie is dat verdriet over gaat door verdrietig te zijn. Juist het tegenhouden van opkomende tranen kan extra last bezorgen. Je voelt je dan letterlijk terneergedrukt.

Oud zeer
Als er sprake is van oud zeer is het hoopvol te weten dat je nu wél de mogelijkheid hebt om je tranen liefdevol te ontvangen. Als volwassene kun je je ontfermen over kwets-uren uit het verleden. De feitelijke pijnlijke situatie ligt achter je. Dit oud zeer erkennen en serieus nemen is genoeg, je hoeft dit zeker niet opnieuw te beleven. Toen was er geen ruimte voor verdriet. Nu mag stromen wat zich als vanzelf aandient. Het vraagt moed om je kwetsbaarheid te uiten en te delen. Misschien ben je graag alleen met je verdriet of wil je mensen kiezen om het mee te delen. Liefst iemand die aandachtig luistert, je geborgenheid biedt en affectief bevestigt. Je voelt dan dat je er helemaal mag zijn zoals je bent.

De Regen

Hij komt wanneer hij komen moet, de regen

Geen bui, wat heet, geen druppel hou je tegen

Hij valt, hij mot, hij klettert neer in overvloed

Er valt geen druppel meer of minder dan er vallen moet“.

Toon Hermans

Verdriet toelaten, hoe doe je dat?
Veel mensen zijn niet gewend om verdriet toe te laten, terwijl dat echt helpt.
Niet iedereen heeft de ‘gebruiksaanwijzing’ van verdriet geleerd. In veel gezinnen was daar – zeker een of meer generaties geleden – geen ruimte voor. Een aai over je bol of veilig uitsnikken tot het klaar is op een zachte schoot was er toen niet bij en je hoorde wel; ‘Stel je niet aan, het valt toch wel mee’. Of ‘Daar hebben we jantje lacht en jantje huilt weer’. Of ‘Moet je hierom huilen? Kom op, flink zijn’. Door zo’n jeugdervaring praten mensen helaas negatief over zichzelf als ze verdriet voelen; ‘Zit ik weer te janken’. Je verdringt je pijn en klemt nog liever je kaken strak op elkaar dan dat iemand ziet dat je verdriet voelt. Flink zijn, even flink zijn; daar ben je goed in geworden. Als je een gevoel verdringt dan gaat het vastzitten, de gevoelsbeweging gaat eruit. Wat je wél voelt als je goed naar je lijf luistert wordt vaak benoemd als: ‘ik voel een brok in mijn keel’, ‘het is alsof er een steen op mijn maag ligt’ of ‘ik heb een muurtje om mijn hart’.

Verzachting en opluchting
Als er verdriet is geef het als het effe kan de ruimte. Dit geldt natuurlijk voor mannen en vrouwen. Letterlijk stil staan bij je lichaam en bewust de signalen die je lijf je geeft oppikken. Juist het niet-doen, het stil (samen-)zijn of een tedere aanraking brengt natuurlijke stroming op gang. Je kunt als je je veilig voelt je hart luchten. ‘Ge macht grust schreuwe’; zo kreeg ik in mijn Brabantse moedertaal warme instemming om mijn tranen de vrije loop te laten. Om tot slot een diepe zucht van opluchting te slaken. Door verdriet te laten stromen komt er verzachting in plaats van verkramping. De tranen zorgen ervoor dat innerlijke kou kan smelten. De eens zo kwetsbare innerlijke wond heelt zoetjesaan. Het blijvende litteken hoort voortaan bij je eigenheid.

‘TisZo’Tis

Eigenheid
Volledig jezelf zijn blijkt een hele kunst. Hoe vaak doe je jezelf beter of minder voor dan je bent? Wat mag publiek en wat moet verborgen blijven? Dit achter de schermen houden gebeurt meestal onbewust vanuit angst voor afwijzing. Het verdrietige is dat je hiermee jezelf afwijst en juist isolement bevordert. Onze natuurlijke eigenheid heeft geen afscherming nodig. Als je je daar bewust van wordt neem je jezelf zoals je bent, met al je zon- en schaduwzijden.

Alles is welkom, het is er toch
Je bent beter af als je ongemak onder ogen ziet, ook al houd je dat liever op afstand. Verdriet en zorgen mogen aan het licht komen. Door je open te stellen voor je kwetsbaarheid verzacht innerlijke verkramping. Boosheid, angst en verdriet, en niet te vergeten blijdschap, krijgen de ruimte. Ook je talenten worden zichtbaar omdat je deze niet langer verborgen houdt uit angst om in het licht te staan. We zijn niet mooier en ook niet lelijker, dit is mijn en jouw eigenheid.

Pijnlijke omweg
Een pijnlijke omweg naar moeiteloosheid is verslaving. Dit overlevingsgedrag roept urgentie op; ‘ik moet het nu hebben of nu doen’. In mijn ogen kiest niemand hier te kwader trouw voor. Iedereen handelt elke dag naar beste weten. Dat kan betekenen dat je je innerlijke onrust liefst verdooft of dempt met drank, drugs of met welke afleiding van onrustgevoelens dan ook:
– vuile was hang je toch niet buiten? ;
– problemen? Ach, morgen schijnt de zon weer;
– ik voel me beter als ik me stoer en sterk voordoe;
– mijn populariteit geeft me de illusie van erbij horen;
– als ik mijn uiterste best doe, dan houden ze van mij;
– etc.…

Het lichaam liegt nooit
De waarheid ontkennen lijkt comfortabeler dan deze onder ogen te zien. Ik was zelf ‘bang voor boos’. Als ik boosheid voelde opkomen snakte ik naar een sigaret. Liever eenzaam paffen dan in contact boosheid uiten. Uiteindelijk betaal je voor elke omweg een prijs. Een prijs die na verloop van tijd hoger is dan de aanvankelijke onrust. Boosheid binnenhouden kan misbruik en please-gedrag tot gevolg hebben. Alcohol maakt meer kapot dan je lief is. Burn-out door mateloze werkdrang brengt algehele malaise. Etc.. Ieder heeft zo haar of zijn eigen voorbeelden van verslavende omwegen. Je lijf helpt je door signalen af te geven die een appel doen op zelfzorg. De vraag is of je dat signaal ook oppikt en ernaar handelt? Soms moet je lijf wel heel hard ‘roepen’, met nare spanningsklachten tot gevolg.

Basis & focus
De praktijk leert dat hoe opener je bent over je onzekerheden, hoe zelfverzekerder je jezelf voelt. De extra moeite van de schijn ophouden, betweterij of vergelijking komt te vervallen. Daarvoor komt open contact in de plaats. Des te vertrouwder je bent met je binnenste des te groter het zelfvertrouwen. Dit biedt een stevige basis van innerlijke rust. Ik noem het mijn innerlijke haven van waaruit ik de wijde wereld inga en terugkeer. Narigheid uit het verleden heeft gaandeweg voldoende (?) aandacht gehad. Angst voor de toekomst blijkt zinloos, het loopt toch anders. En dan blijft present zijn in het nu over, elke in- en uitademing weer. Stevig vertrouwend op je zijns-basis weet je in het moment wat je te doen staat. Telkens weer. Prioriteiten stellen vanuit trouw aan jezelf en je daar op focussen geeft voldoening. Je lijf en gevoelsleven zijn daarbij richtinggevend. Luister stilletjes naar je innerlijk weten en de antwoorden dienen zich als vanzelf aan. Helder kiezen wat je wel op je neemt en waar je nee tegen zegt. Juist doordat je zelf goed voor je behoeften zorgt, heb je echt iets over voor de ander.

Zachtmoedig in beweging
Moed is de kracht waaruit je ondanks angst en tegenspoed handelt naar eigen beste weten. Geef jezelf toestemming om jouw voorkeuren op de eerste plaats te zetten, wat een ander daar ook van vindt. Dat brengt vrijheid en geeft ruimte voor echt contact. Als het allemaal niet perfect hoeft, is uitstelgedrag niet meer nodig en kun je genieten van je resultaten.
Reële problemen actief oplossen geeft tevredenheid. Dit weet ik -met vallen en opstaan- vanuit eigen ervaring. Mijn persoonlijke groei is net als de jouwe; altijd klaar en nooit af.

‘ik wil van dat eeuwige schuldgevoel af’

Last van schuldgevoel
Bovenstaande verzuchting van een client vormt de inspiratie voor dit blog. Als je last hebt van schuldgevoel zit je geweten je in de weg met een akelig gevoel over iets wat je wel of niet hebt gedaan. Dit feit kun je niet meer terugdraaien. Wat gebeurd is, is gebeurd. Je voelt je ellendig omdat je meent dat je tekort geschoten bent of denkt dat je iemand schade hebt berokkend. Of gewoonweg omdat je het goed hebt en je schuldig voelt ten opzichte van anderen die het op het oog minder goed hebben. Misschien ga je hierdoor deze persoon of die situatie wel uit de weg.

Mijn geweten speelt me parten
Irreëel schuldgevoel ontstaat omdat je jezelf tot iets verplicht hebt, wat je niet waar hebt kunnen maken. Je kunt jezelf wel voor je kop slaan of de haren uit je hoofd trekken. Je voelt zoveel narigheid over jezelf dat je amper rechtop durft te lopen. Met schuldgevoel richt je je boosheid -uit angst voor confrontatie met de ander- op jezelf. Je voelt je buitengewoon verantwoordelijkheid voor alles en iedereen. Je lijdt aan schuldgevoel omdat je in strijd handelt met wat je volgens jou hoort te doen.

‘Ik moet altijd voor iedereen klaarstaan’. Is dat waar?
Je focus lijkt vooral gericht op het gelukkig maken van anderen en zelfzorg komt daarmee op de tweede plaats. Is dit in de valse hoop dat ze je aardig vinden en niet in de steek laten? Jij kunt niet weten wat voor de ander het beste is. Dat kun je alleen maar zelf weten. En als ik steeds bezig ben, vanuit mijn reddersdrang, jou aandacht te geven wie geeft mij dan aandacht? Irreële gedachten kunnen danig in de weg zitten. Voorbeelden hiervan die schuldgevoel uitvergroten zijn:

  • Ik hoor niet blij of gelukkig te zijn nu hij of zij het zo moeilijk heeft.
  • Ik moet altijd een lieve moeder, zus, vriendin, therapeut, etc. zijn.
  • Ik mag geen nee zeggen, niet boos worden moet de verstandigste zijn.
  • Ik mag mijn talenten niet tonen, dat is zo naar voor mijn collega.

Is dit echt waar? Of ben je zo bang om ‘nee’ te zeggen in de veronderstelling dat je de teleurstelling van de ander niet kunt verdragen. Of omdat je hebt ervaren dat je liefde moet verdienen door goede prestaties of door altijd aardig te blijven. Helaas heb je hier kennelijk te weinig vrijheid in ervaren.

Schuldgevoel verzachten
Schuldgevoel laat zien dat we iets hebben gedaan waarbij we niet trouw waren aan onszelf en waarbij we onszelf en bovendien een ander tekort hebben gedaan. Schuldgevoel wordt vaak gevolgd door spijt. Verlichting van schuldgevoel is mogelijk door alsnog je verantwoordelijkheid te nemen voor dat wat achteraf niet goed voelt. Je wilt zo gauw als het kan de pijn van schuldgevoel verzachten en het weer goed maken door bijvoorbeeld je excuses aan te bieden. Of door te herstellen wat je nog herstellen kunt. Of door iets ongedaan maken te maken of alsnog te doen wat je hebt beloofd.
En vooral door je onschuld te zien en jezelf te vergeven.

Zeg maar ja tegen het leven
Bewust ‘ja’ zeggen tegen je behoeften, ook als de ander dat niet plezierig vindt, daar is moed voor nodig. Je bent daarvoor geen verantwoording schuldig.

Het betekent dat je luistert naar je lijf en gevoel, in beweging komt en gezonde grenzen stelt. Ook als je vermoedt dat de ander daar niet van gediend is.

Dit assertief gedrag is mijns inziens een teken van gezonde zelfzorg en betekent niet dat je handelt tegen de ander. Je maakt juist ruimte voor oprechte verbinding met jezelf en de ander. Je erkent ieders eigenheid en menselijkheid met alle zon- en schaduwzijden die daarbij horen. Dan is sprake van echte ontmoeting van hart tot hart.

sjoemelen of serieus nemen?

fullsizeoutput_9a2

kleur bekennen
Je moet eigenlijk meer bewegen en proberen een gezonde maaltijd te bereiden, maar  dat is moeilijk’. In deze zin zitten vijf -wat ik noem- sjoemelwoorden. Het woordje eigenlijk zorgt voor een twijfelachtige slag om de arm. Met het woord proberen dek je jezelf in tegen mislukking van je voornemens. Het woord moeten maakt je tot slachtoffer van je plannen. Van wie moet je dit immers? En door het woord moeilijk te gebruiken werp je op voorhand drempels en problemen op. En als laatste door het woordje je in plaats van ik te gebruiken lijkt het alsof het over iemand anders gaat. Jij hoeft geen kleur te bekennen en kunt nergens persoonlijk op aangesproken worden. Dit lijkt veilig gedrag. Is dit echt zo?

behoeften serieus te nemen
Vanuit stevige basiszekerheid voel ik me bevrijd van de goedkeuring door anderen en hoef ik niet langer te sjoemelen. Het mag op mijn manier en moment; zorgvuldig en respectvol naar mezelf en anderen. Zelf-afwijzing die nog pijnlijker voelt dan afwijzing door anderen is voltooid verleden tijd. Door jezelf – ook in contact met anderen – als goed en goedgenoeg te beleven neem je afscheid van gedrag en gedachten die je geen goed doen. Voorbeeld van zo’n pijnlijke gedachte is;  ‘Als ik nu maar aardig, slank, slim, bescheiden, ijverig, deskundig, flexibel, keurig en nog veel meer ben, dan houden ze echt van mij’. Alsmaar in de weer voor bevestiging door anderen. Daar word je heel moe van, soms zelfs overspannen of burn-out. Je raakt jezelf kwijt? Waarvoor? Echte ontmoeting vindt plaats door mensen, die net als iedereen zon- en schaduwzijden hebben en zowel krachtig als kwetsbaar zijn. Hoe is het voor jou om je behoeften echt serieus te nemen?