Skip to content

Posts from the ‘moed om te ontmoeten’ Category

‘ik wil van dat eeuwige schuldgevoel af’

Last van schuldgevoel
Bovenstaande verzuchting van een client vormt de inspiratie voor dit blog. Als je last hebt van schuldgevoel zit je geweten je in de weg met een akelig gevoel over iets wat je wel of niet hebt gedaan. Dit kun je niet meer terugdraaien. Wat gebeurd is, is gebeurd. Je voelt je ellendig omdat je meent dat je tekort geschoten bent of denkt dat je iemand schade hebt berokkend. Of gewoonweg omdat je het goed hebt en je schuldig voelt ten opzichte van anderen die het op het oog minder goed hebben. Misschien ga je hierdoor deze persoon of die situatie wel uit de weg.

Mijn geweten speelt me parten
Irreëel schuldgevoel ontstaat omdat je jezelf tot iets verplicht hebt, wat je niet waar hebt kunnen maken. Je kunt jezelf wel voor je kop slaan of de haren uit je hoofd trekken. Je voelt zoveel narigheid over jezelf dat je amper rechtop durft te lopen. Met schuldgevoel richt je je boosheid -uit angst voor confrontatie met de ander- op jezelf. Je voelt je buitengewoon verantwoordelijkheid voor alles en iedereen. Je lijdt aan schuldgevoel omdat je in strijd handelt met wat je volgens jou hoort te doen.

‘Ik moet altijd voor iedereen klaarstaan’. Is dat waar?
Je focus lijkt vooral gericht op het gelukkig maken van anderen en zelfzorg komt daarmee op de tweede plaats. Is dit in de valse hoop dat ze je aardig vinden en niet in de steek laten? Jij kunt niet weten wat voor de ander het beste is. Dat kun je alleen maar zelf weten. En als ik steeds bezig ben, vanuit mijn reddersdrang, jou aandacht te geven wie geeft mij dan aandacht? Irreële gedachten kunnen danig in de weg zitten. Voorbeelden hiervan die schuldgevoel uitvergroten zijn:

  • Ik hoor niet blij of gelukkig te zijn nu hij of zij het zo moeilijk heeft.
  • Ik moet altijd een lieve moeder, zus, vriendin, buurvrouw, etc. zijn.
  • Ik mag geen nee zeggen, niet boos worden, moet de verstandigste zijn en me aanpassen.
  • Ik mag mijn talenten niet tonen, dat is zo naar voor mijn collega.

Is dit echt waar? Of ben je zo bang om ‘nee’ te zeggen in de veronderstelling dat je de teleurstelling van de ander niet kunt verdragen. Of omdat je hebt ervaren dat je liefde moet verdienen door goede prestaties of door altijd aardig te blijven. Helaas heb je hier kennelijk te weinig vrijheid in ervaren.

Schuldgevoel verzachten
Schuldgevoel laat zien dat we iets hebben gedaan waarbij we niet trouw waren aan onszelf en waarbij we bovendien een ander tekort hebben gedaan. Schuldgevoel wordt vaak gevolgd door spijt. Verlichting van schuldgevoel is mogelijk door alsnog je verantwoordelijkheid te nemen voor dat wat achteraf niet goed voelt. Je wilt zo gauw als het kan de pijn van schuldgevoel verzachten en het weer goed maken door bijvoorbeeld je excuses aan te bieden. Of door te herstellen wat je nog herstellen kunt. Of door iets ongedaan maken te maken of alsnog te doen wat je hebt beloofd.
En vooral door je onschuld te zien en jezelf te vergeven.

Door mijn schuld, door mijn schuld, door mijn grote schuld’
In de rooms katholieke kerk is een schuldgevoel te verhelpen door te biechten en boete te doen. ‘Door mijn schuld, door mijn schuld, door mijn grote schuld’, bad ik als kind in de kerk. Biechten staat voor de belijdenis van zonden. In de biechtstoel vertelde je je ‘zonden’ aan de biechtvader en dan kreeg je vergeving van je zonden. Dit heb ik van mijn zesde tot ongeveer mijn twaalfde gedaan en wist bij god niet wat het allemaal inhield. De biecht wordt in deze kerk een heilig sacrament voor boete en verzoening genoemd. Je kon als het ware telkens met een schone lei weer ‘alles doen wat god verbood’.

Zeg maar ja tegen het leven
Bewust ‘ja’ zeggen tegen je behoeften, ook als de ander dat niet plezierig vindt, daar is moed voor nodig. Je bent daarvoor geen verantwoording schuldig. Het betekent dat je luistert naar wat je lichaamssignalen en emoties vertellen. Dat betekent dat je in beweging komt en gezonde grenzen stelt. Ook als je vermoedt dat de ander daar niet van gediend is. Dit assertief gedrag is mijns inziens een teken van gezonde zelfzorg en betekent niet dat je handelt tegen de ander. Je maakt juist ruimte voor oprechte verbinding met jezelf en de ander. Je erkent ieders eigenheid en menselijkheid met alle zon- en schaduwzijden die daarbij horen. Dan is sprake van echte ontmoeting van hart tot hart.

voelen met aandacht

Voelen wat er te voelen valt.
Letterlijk en figuurlijk stil staan bij jezelf. Bij jezelf te rade gaan. Op een geïnteresseerde manier naar binnen keren. Aandacht voor lijfelijke gewaarwording van je lichaamssignalen. Bijvoorbeeld; opgetrokken schouders, knoop in de maag, klamme handen. Je beleeft direct het lichamelijk gevoel. Je hoeft niets te veranderen, te verbeteren of op te lossen. Gevoelens komen en gaan vanzelf. Je gaat steeds meer gevoelens herkennen en hopelijk ook erkennen,

Gevoelens verwoorden.
Je wordt uitgenodigd om te verwoorden van wat je lichaam op dit moment vertelt. Gevoel en verstand worden steeds meer als een geheel ervaren.
Cognitieve analyse en uitgebreide verhalen zijn niet nodig en zelfs overbodig. Het lijkt dan alsof je je gevoelens buiten je zelf hebt geplaatst. En door verhalen of oud zeer alsmaar te herhalen ga je het juist vastzetten in plaats van als vanzelf in beweging laten komen. Helemaal in de emotie ‘schieten’ biedt ook geen soelaas. Als je je volledig vereenzelvigt met je emoties is gezond verstand welkom om weer balans te ervaren. Houd het bij de feiten en het verwoorden van de gewaarwording.

Je lijf als richtinggevend kompas
Focus vanuit trouw aan jezelf. Je merkt door je gevoelens ‘gewoon’ direct te toe te laten en te beleven vaak een innerlijke verschuiving op die als een opluchting voelt. Bijvoorbeeld: Er komen verlossende tranen. Je slaakt een diepe zucht. Verkramping raakt ontspannen. Je ademhaling verandert, vaak dieper in je lijf. Geruststelling hoeft dan niet meer van buitenaf te komen.
Je vertrouwt innerlijk rustig op je zelf. Op je eigen stevige gevoelsbasis.

elke dag een schone lei

Elke dag maak ik mijn prullenmand leeg die in de hoek van de kamer staat. Maar ook mijn digitale prullenmand. En last but not least leeg ik het liefst mijn interne prullenmand ook elke dag. Zijn er nog losse eindjes? Wacht nog iemand op antwoord? Heb ik me vandaag ergens aan geïrriteerd of voelde ik verdriet dat nog ruimte vraagt? Meestal doe ik dat in de ochtend. Op mijn meditatiekussen op een schapenvacht die al jaren meegaat. Warme sokken aan, kussentje, thee en keukenrol in de buurt en zitten maar. Soms met wat rek- en strekoefeningen tussendoor. Mijn lijf geeft vanzelf aan waar ruimte voor nodig is. Of ik innerlijke stofnesten heb of overbodige prullaria meezeul. Of dat mijn innerlijke prullenmand toch nog niet helemaal leeg is. Hoppetee…. ,denkbeeldig gaat de tuinslang erdoor om laatste restjes oud zeer weg te spoelen.

Daar ben ik niet meer bang van. Die pijn, dat ongemak, kan ik dragen. Een naar gevoel komt op als een golf in de zee en verdwijnt vanzelf weer in kalmte. En het is nog steeds hetzelfde water. De kwetsuren van toen zijn voorbij, die liggen ver achter me. Dat hoef ik niet langer te bewaren.
En soms is er toch weer iets dat aandacht vraagt. Iets waar ik langer een onrustig gemoed van heb dan dat bij het feitelijke voorval past. Dat vraagt verdere opruiming. Tijd om te verteren en te integreren in mijn levensverhaal. De lessen van de ervaring sla ik op en de rest gaat richting prullenmand. Zo doende heb ik weer volop verse energie voor de dag. 

Vanuit de plek waar ik meestal zit heb ik uitzicht op een stromende rivier. Stilstaand water wordt van alles, behalve fris. Stromend water verfrist zichzelf. Het voelt heerlijk om me daarmee te verbinden. Zo’n prachtige metafoor. Elke dag weer anders, net als mijn en jouw binnenste. Hoe minder blokkades in de weg liggen hoe vloeiender de stroom. Een frisse start. Een nieuw begin.

directe beleving

Net als deze dagelijks verse sporen die ik in de vroege ochtend zag op het strand n Egmond aan Zee, kunnen we dagelijks verse gevoelens waarnemen in ons lijf.

“Een mens lijdt dikwijls het meest
door het lijden dat zij vreest.
Doch dat nooit op zal dagen.
Zo heeft men meer te dragen,
dan god te dragen geeft”
Nic. Beets

De verhalen die we koppelen aan emoties brengen ons verder van huis dan nodig is. ‘Het is toch verschrikkelijk zus en dramatisch zo!” Of ‘ik voel me rot omdat…..’. Is dat waar? Is dat echt waar? Hoe voelt het als je rechtstreeks contact maakt met je gevoelens, zonder drama, zonder verhalen, zonder analyse, zonder te negeren, te oordelen of te verstoppen wat er feitelijk is.?
Gewoonweg meteen voelen wat er te voelen valt. Dat kan onwennig of tijdelijk onplezierig zijn en brengt je -is mijn ervaring- bij innerlijke rust.
Juist zonder te fixen, te verbeteren of te ploeteren.
In contact zijn met een thuisgevoel dat er altijd al was en zal zijn.
Je natuurlijke eigenheid en wijsheid. Hoe vertrouwder je raakt met je innerlijk hoe groter je zelfvertrouwen.




dynamiek en rust

In ons lichaam hebben we het sympathisch en het parasympatisch zenuwstelsel. Het actieve deel zorgt voor overleving, veiligheid, voeding en onderdak en het passieve deel voor geborgenheid, rust en herstel.
Ik noem het ook wel de stralende lichte zon-kwaliteit en de donkere kalme maan-kwaliteit. Na gedane arbeid is het goed rusten. Veel mensen komen te weinig aan rust toe. Alsmaar actief. Zoveel taken en leuks te doen. Niet alleen tijdens de werkweek, ook in het weekend. Druk, druk, druk….. Dit moet nog en dat moet nog.

Ontmoeten
Vooral de maan-kwaliteiten komen tegenwoordig bij veel mensen te weinig aan bod. Afwachten, lummelen, herstellen, spelen, ontmoeten, vernieuwen, uitrusten en voelen wat er te voelen valt. Je verschuift dan van de doe-modus naar de zijns-modus. Totdat je van binnenuit de natuurlijke beweging voelt om weer in actie te komen.

balans